Tuổi thọ tăng lên 74,7: Người Việt bắt đầu tính chuyện nghỉ hưu độc lập

Tuổi thọ trung bình của người Việt đã tăng từ 65,5 tuổi năm 1993 lên 74,7 tuổi năm 2025. Con số này cho thấy người Việt đang sống lâu hơn, nhưng cũng đặt ra một bài toán tài chính lớn hơn: nếu thời gian nghỉ hưu kéo dài, mỗi người cần chuẩn bị nguồn lực ra sao để không bị động khi về già?

Điểm đáng chú ý là tư duy “già cậy con” đang dần thay đổi. Theo Khảo sát Manulife Asia Care 2026, có 89% người Việt tham gia khảo sát đề cao sự độc lập và tự chủ tài chính khi về già. Đồng thời, 57% cho biết không muốn trở thành gánh nặng của người thân, trong khi chỉ 21% kỳ vọng vào hỗ trợ tài chính từ con cái.

Sự thay đổi này cho thấy nghỉ hưu không còn chỉ là câu chuyện của những năm cuối sự nghiệp. Khi chi phí sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe và nhu cầu duy trì chất lượng sống đều tăng, việc chuẩn bị cho tuổi già cần bắt đầu sớm hơn, thậm chí từ giai đoạn trung niên. Đề xuất hướng dẫn người dân từ 40 tuổi chuẩn bị cho tuổi già cũng phản ánh xu hướng này.

Về tài chính cá nhân, tiết kiệm đơn thuần có thể chưa đủ nếu thời gian nghỉ hưu kéo dài nhiều năm. Người lao động cần tính đến nhiều lớp bảo vệ khác nhau, gồm quỹ dự phòng, bảo hiểm sức khỏe, kế hoạch tích lũy dài hạn và nguồn thu nhập thụ động nếu có điều kiện.

Điều quan trọng không nằm ở việc phải có một khoản tiền thật lớn ngay từ đầu, mà là xây dựng thói quen chuẩn bị đều đặn. Một kế hoạch hưu trí hiệu quả thường cần trả lời ba câu hỏi: chi phí sống khi về già là bao nhiêu, chi phí y tế có thể tăng đến mức nào và nguồn tiền nào sẽ duy trì cuộc sống nếu không còn thu nhập chính từ công việc.

Với người trẻ và nhóm đang trong độ tuổi lao động, thông điệp đáng chú ý là không nên chờ đến sát tuổi nghỉ hưu mới bắt đầu chuẩn bị. Thời gian càng dài, kế hoạch tài chính càng có nhiều dư địa để điều chỉnh, tích lũy và phân bổ rủi ro.

Nhìn tổng thể, tuổi thọ tăng là tín hiệu tích cực về chất lượng sống, nhưng cũng khiến bài toán nghỉ hưu trở nên thực tế hơn. Một tuổi già độc lập không chỉ đến từ sức khỏe tốt, mà còn từ khả năng chủ động tài chính và giảm phụ thuộc vào người thân.